Ramazanoğulları Beyliği (1352–1608) – Tarih ve Kronoloji

Ramazanoğulları Beyliği ne zaman kuruldu?

Ramazanoğulları Beyliği, 1352 yılında Adana ve Çukurova’da kurulmuş, bölgenin siyasi, kültürel ve ekonomik hayatında üç asır boyunca etkili olmuştur.

Ramazanoğulları Beyliği'nin önemi nedir?

Ramazanoğulları Beyliği hangi eserleri bıraktı?

Ramazanoğulları Beyliği'nin yönetim yapısı nasıldı?

Ramazanoğulları Beyliği kimdir?

• Akça Mescit (Adana): 1409.

• Küçük Mescit (Halil Bey Mescidi, Adana): 1493.

• Ramazanoğlu Sarayı Harem Dairesi (Adana): 1495.

• Selamlık Dairesi (Tuz Hanı, Adana): 1497.

• Yağ Camii (Adana, kiliseden camiye çevrilme): 1501.

• Ulu Cami (Adana): 1513-1541.

• Yağ Camii Minare (Adana): 1525.

• Çarşı Hamamı (Adana): 1529.

• Gön Hanı (Adana): 1530.

• Ulu Cami Medresesi (Adana): 1540.

• Cuma Fakıh Mescit ve Medresesi (Adana): 1541.

• Kemeraltı Camii (Savcızade Camii, Adana): 1548.

• Kubatpaşa Medresesi (Tarsus): 1557.

• Yağ Camii Medresesi (Adana): 1558.

• Hasan Ağa Camii (Adana): 1558.

• Mümine Hatun Mescidi (Adana): 1559.

• Tarsus Ulu Camii (Camii-i Nur): 1579.

• Kırkkaşık Bedesteni (Tarsus): 1579 civarı.

• Tahtalı Cami (Adana): 1591-1595.

• Kurtkulağı Köyü Camii (Ceyhan): 1601.

Ramazanoğulları Beyliği, Oğuzların Üçok koluna mensup Yüreğir, Kınık, Bayındır, Salur ve İğdir boylarından oluşan Türkmen topluluklarının bir uzantısıdır. Bu Türkmenler, 13. yüzyılda Moğol istilasından kaçarak Memlûk Sultanı Baybars tarafından Gazze'den Antakya'ya kadar uzanan bölgeye yerleştirilmiş, zamanla Çukurova kırsalında fiilî hâkimiyet kurmuşlardır. 1337-1338'de Ayas'ın (bugünkü Yumurtalık) fethinde gösterdikleri gayretle nüfuzları iyice pekişmiş; 1352 yılında ise topluluğun başındaki Ramazan Bey, Memlûk Sultanı tarafından "Türkmen Emiri" olarak tanınarak Ramazanoğulları Beyliği resmen kurulmuştur. Adana merkezli olarak yaklaşık 250 yıl (1352-1608) süren beylik, önce Memlûk Devleti'ne tâbi olmuş, 1516-1517'deki Mercidâbık ve Ridâniye seferlerinin ardından kendi isteğiyle Osmanlı hâkimiyetini kabul ederek "yurtluk-ocaklık" statüsüyle varlığını 1608'e kadar sürdürmüştür.

Ramazanoğulları Beyliği, 1350–1608 yılları arasında Adana ve Çukurova’da hüküm sürmüş, bölgenin siyasi, kültürel ve ekonomik gelişiminde önemli rol oynamıştır. Osmanlı’ya katılımıyla birlikte Çukurova’nın Türkleşmesi ve İslamlaşmasına kalıcı katkılar sağlamış, cami, medrese ve han gibi eserlerle iz bırakmıştır.

Ramazanoğulları Beyliği, Ramazanoğlu ailesi tarafından kalıtsal olarak yönetilen bir Türkmen beyliğiydi. Bey, en üst yönetici olup, aile içinden en yaşlı erkek üye seçilirdi; yurtluk-ocaklık statüsüyle Osmanlı döneminde de devam etti. Kuruluşunda Memlük himayesinde olup, Tarsus, Ayas gibi kilit yerler Memlük naibleri tarafından idare edildi; beylik Çukurova'yı (Adana merkezli) yönetti. İç yapıda Türkmen boyları (Yüreğir, Varsak vb.) birleşti, yerel naiblikler (Sis, Tarsus) kullanıldı. Osmanlı'ya geçince sancak beyliği olarak kalıtsal hale geldi, 1608'de doğrudan ilhak edildi. Mimari ve idari eserlerle bölge yönetildi.

Ramazanoğulları Beyliği Osmanlı'ya nasıl bağlandı?

1516 Mercidâbık ve 1517 Ridâniye seferleri sonrasında bölge Osmanlı egemenliğine girdi; Ramazanoğulları ailesi irsen sancakbeyliğiyle yerel idareyi yürüttü.